Tuesday, August 28, 2012

Η επιστροφη

Η προηγουμενη Δευτερα ηταν η πιο δυσκολη Δευτερα και πρωτη μερα επιστροφης απο διακοπες που υπαρχει.

Ενα πραγμα ειναι που περασαμε απο τον ωραιο καιρο, τη θαλασσα τυρκουαζ με τον ηλιο τον ηλιατορα και τη σαγιοναρα, στη μουνταδα, το μακρυμανικο πανωφορι και ομπρελα στη τσαντα, θα βρεξει-δε θα βρεξει, τι θα γινει πια με αυτο το συννεφο. 
Ενα πραγμα ειναι η ανωμαλη προσγειωση απο το 'δε-κανω-τιποτα-δε-σκεφτομαι-τιποτα-η ζωη μου ειναι η θαλασσα-φαι-υπνος-παιδια' στο 'γραφειο-σπιτι-σουπερ μαρκετ-λογαριασμοι και εξηντα πεντε δουλειες' καθημερινα. Σωριαστηκαμε στο πατωμα απο τη κουραση, το μυαλο μας δε μπορουσε να δουλεψει, καναμε πανω απο μια εβδομαδα να συνελθουμε. Ψαχναμε μανιασμενα να φυγουμε εκδρομη το πρωτο σαβατοκυριακο, να ξεφυγουμε απο το κακο που μας βρηκε που λεγεται επιστροφη, να σπρωξουμε λιγο ακομα το καλοκαιρι. Ο καιρος δε μας εκανε τη χαρη. Οποτε κατσε σπιτι, βαλε πλυντηριΑ, και κανε αναδιοργανωση της ντουλαπας, με τη χειμερινη κολλεξιον πλεον (ελεος).

Και ενα τριτο, το πιο δυσκολο, ειναι να αποχωριστεις τα μικρα το πρωινο της Δευτερας και να τα πας στο δικο τους προγραμμα, διοτι η μαμα και ο μπαμπας πρεπει να γυρισουν στο γραφειο. Ο καθεις μας πηρε απο ενα, εγω πηρα τον μικρο και τον πηγα σε ενα stage που θα εκανε καθε μερα για δυο εβδομαδες, ο μπαμπας πηρε το μικρακι και το πηγε στο σταθμο. Δραμα. Ο μικρος πατησε τα κλαματα, γαντζωθηκε πανω μου με χερια και ποδια σα μαιμου και δε κουναγε. Εκατσα αρκετη ωρα, περιμενα, τα ειπαμε, γνωρισαμε τις δασκαλες και τα αλλα παιδια, μετα μου ειπε 'τωρα φυγε μαμα' και σωπασε αλλα δε κρατηθηκε. Τον εβλεπες οτι παλευε να κανει τον δυνατο. Μεγαλυτερο κλαμα. Ξαναεκατσα. 'Δε θελω να φυγεις, θελω να κατσεις μαζι μου'. Εκατσα κι αλλο, τα ειπαμε ξανα. Αγκαλια ολη την ωρα. 'Μαμα, γεια σου τωρα', με χαιρετησε με φατσα που μονο γεια σου δεν ελεγε. Σιγα σιγα εν τελει αναχωρησα για το γραφειο, καρδια φιογκος και ενα καρο ενοχες με κεφαλαια γραμματα. Πηγα να τον παρω το απογευμα, με περιμενε με το ιδιο θλιμμενο υφος που τον αφησα. Κι αλλες ενοχες. Ο αλλος αποχωρισμος εκτυλιχθηκε παρομοια. Το μικρακι γαντζωθηκε στο μπαμπα και εκλαιγε γοερα. 'Μπαμπα δε θελω δε θελω' ελεγε, 'Μαζι, μαζι'. Ειχε κρυψει το κεφαλι του στον ωμο του μπαμπα για να μη βλεπει τον εξω κοσμο, να κρατησει το μπαμπα εκει.
Οταν πηγα να τον παρω το απογευμα μαζι με τον αδερφο του, το χαμογελο του εφτανε πισω απο τα αυτια. Τσακιστηκε να ερθει τρεχοντας στη πορτα και μας κοιταζε και τους δυο εκστασιασμενος και ανακουφισμενος.

Τωρα που περασαν οι μερες οι πρωινες αναχωρησεις ειναι ευκολες και τα μικρα κελαηδανε για το τι ωραια που περνανε. Αλλα οι ενοχες, ενοχες. Οτι πρεπει για να σου τσακισουν το ηθικο. Οποτε ονειρευομαστε ενα κοσμο οπου δεν εχουμε αναγκη να δουλευουμε και ειμαστε με τα παιδια μας ολη μερα και παιζουμε μαζι στη θαλασσα. Και τρωμε και παγωτο.Με αυτη την ελπιδα ζουμε

Monday, August 20, 2012

αποριες

Μαμααααα?
Παυση
Ναι ?
Ειδα ενα αυτοκινητο που παει προς τα επανω
Ναι?
Γιατι παει προς τα επανω αυτο το αυτοκινητο?
Γιατι εκει θελει να παει ο κυριος
Γιατι θελει να παει εκει μαμα?
Δε ξερω, γιατι μπορει να εχει μια δουλεια
Τι δουλεια?
Δε ξερω αγαπη μου, μπορει ας πουμε να ειναι εκει το σπιτι του, η να παει στη δουλεια του
Και γιατι παει ο δρομος απο εκει?
Εεε...(βοηθεια καποιος?) εεε, γιατι σκεφτηκαν και εφτιαξαν και ενα δρομο να πηγαινει προς τα εκει
Ποιοι εφτιαξαν το δρομο, οι μαστορες?
Ναι
Και γιατι το σκεφτηκαν να κανουν ετσι το δρομο? Ειναι μεγαλος ο δρομος μαμα?
Οχι ειναι μικρος δρομακος
Μαμα γιατι ειναι μικρος ο δρομος?
Γιατι δεν ειναι πολυ μεγαλος
Και γιατι δεν τον εκαναν μεγαλο μαμα?

Ζωη να εχει το καμαρι μου, ρωταει να μαθαινει. Θα καει ο εγκεφαλος μου





Μπαμπα που παμε

Οδικως στο δρομο για τη Χωρα, σουρουπο στο νησι. Το μικρακι μαθαινει να αρθρωνει ερωτησεις

Μπαμπα που παμε?
Στο θεατρο
Μπαμπα που παμε ?
Στο θεατρο, αγαπη μου
(Μικρος παρεμβαινει με σχολιο)

Μπαμπα που παμε?
Παμε στο θεατρο, αγαπη μου

(Ανταλλαγη δυο προτασεων μαμας-μπαμπα)

Μπαμπα που παμε?
Στο θεατροοοο
Μαμα που παμε?
Στο θεατρο παμε, αγαπη μου

(Μικρος κανει μια ερωτηση, μαμα απανταει)

Μπαμπα που παμε?
Στο θεατροοο
Μαμα που παμε?
Στο θεατροοο
Απανταει και ο μικρος - στο θεατροοοο
Μαμα που παμε?
 ...
Μπαμπα που παμε?
...
Μπαμπα που παμε?
Στο θεατρο αγαπη μου, στο θεατρο

25 λεπτα δρομος. Η απορια σταματησε στο παρκαρισμα

Wednesday, July 18, 2012

fast forward

Χαζευω τα εφηβακια
Με το μαλλι ανακατο, τη σαγιοναρα φλαπα φλαπα και ποδια που σερνονται με βαρεμαρα, χαρουμενα τ-σερτ, φατσα μπλαζε, γυαλι ο,τι πιο χοτ. Λενε χοντραδες και γελανε, κοιταζονται με νοημα και λενε τα μισα (τα αλλα μισα ειναι κωδικοποιημενα). Κοιμουνται μεχρι το μεσημερι, διακοπες. Τσιγαρακι στο παρκο, τα κοριτσια βιαζονται να φαινονται τριαντα, τα αγορια δε βιαζονται γενικα. Κοιτουν με ματι στραβο πολλα και με ματι αισιοδοξο τα υπολοιπα. Η μουσικη παντου, και παντα. Η ζωη ειναι πανεμορφη και ατελειωτη.

Δεν ειναι μακρια απο αυτο ο τετραχρονος και ο διχρονος. Θα ανοιγοκλεισουμε τα ματια και θα ειναι εκει. Εκει που θα μας βαριουνται. Και εμεις θα ανοιγοκλεισουμε τα ματια και θα ειμαστε οι βαρετοι σαρανταπεντε και πενηντα. Πολυ μακρια απο τη ζωη πανεμορφη και ατελειωτη. Ουτε νεα κορμια, ουτε νεα μυαλα.
Με πιανει πανικος. Θλιψη. Ο χρονος τρεχει πιο γρηγορα απο οτι μπορω να παρακολουθησω. Ειμαστε αυτο που θελουμε να ειμαστε σα γονεις, σαν ανθρωποι? Δε παιζει να κανεις λαθη, γιατι δεν εχει rewind για να τα διορθωσεις.  
Παω να κανω ενα καφε. One step at a time.

Friday, July 13, 2012

The Acropolis

Λεμε ιστορια για ενα τουριστα που ερχεται στην Ελλαδα.

- ... Και που λες, μετα το νησι, πηρε το πλοιο και γυρισε στην Αθηνα. Και ειπε, παω να δω την Ακροπολη. Θυμασαι τι ειναι η Ακροπολη? 
- Ναι ειναι το σπιτι των ελεφαντων 
- Γιατι των ελεφαντων? 
- Μα γιατι παλια παλια παλιαααα οι ανθρωποι ανεβαιναν επανω στους ελεφαντες, και η Ακροπολη ηταν το σπιτι τους. 
- Δεν ηταν σπιτι αγαπη μου, ηταν ναος, για τους ανθρωπους
- Οχι ηταν σπιτι των ελεφαντων
- Και εμπαιναν μεσα και οι ανθρωποι? 
- Οχι, μονο οι ελεφαντες εμπαιναν μεσα
- Εισαι σιγουρος? Εγω νομιζω οτι εμπαιναν μεσα οι ανθρωποι
- Οχι σου λεω, ηταν για ελεφαντες, αλλα παλια παλια παλιαααα

Το γεγονος οτι η μαμα τυχαινει να εχει πτυχιο Ιστοριας-Αρχαιολογιας αποδεικνυεται εντελως αχρηστο, και παρακαλω να αποσιωπηθει, προς αποφυγην διασυρμου. 
Λες να ειναι Ινδουιστης? 

Monday, July 9, 2012

Σουπερ ηρωες

Σε βαφτιση

- Μαμαααα, τι ειναι αυτος εδω στο τοιχο που ειναι πανω στο αλογο?
- Αυτος ειναι ο Αγιος Γεωργιος που σκοτωνει το Δρακο
- Γιατι σκοτωνει το Δρακο?
- Γιατι ειναι αγιος, δηλαδη σουπερ ηρωας
- Χα! Σουπερ ηρωας! Και αυτος εδω διπλα, κι αυτος σουπερ ηρωας ειναι, που ειναι πανω σε αλογο και αυτος?
- Ναι, αυτος ειναι ο Αγιος Δημητριος
- Και σκοτωνει εναν κακο?
- Ναι
- Αλλα, αλλα αυτος εδω διπλα που εχει ασπρα μουσια δεν ειναι σουπερ ηρωας αυτος, δε σκοτωνει κανενα, ουτε ειναι πανω σε αλογο
- Για να δω τι λεει - α, αυτος ειναι ο Αγιος Αντωνιος, ειναι γερακος και σοφος
- Αντωνιος? Δηλαδη σα τον Αντωνη Σαμαρα


Ετων Ντυο

Ειμαι ντυο. Ντυο, ντυο!!Το ξερω πολυ καλα γιατι πριν λιγες μερες η μαμα και ο μπαμπας μου αρχισαν να με ρωτανε συνεχεια, ποοοοσο εισαι αγαπη μουυυυ? Και εγω να λεω ντυο, και αυτοι να γελανε και να κανουν παλαμακια και μπραβο, και φτου και απο την αρχη. Οποτε προφανως προκειται για κατι σπουδαιο.
Δεν ηξερα στην αρχη τι τους επιασε, αλλα μετα καταλαβα. Ηταν αυτο που λεμε χαπα μπεμπε του γιου και ζαγιες ανιβερσερ, αυτο που σου φερνουν μια τουρτα με κερακια και τα φυσας και τα φυσας και ολοι χειροκροτανε και εχει και μπαλονια. Και φωτογραφιες. Εγω εσβησα κερακια τρεις φορες, μια στο σπιτι στις 26, μια στο σταθμο, και μια στο σπιτι τη Κυριακη στο παρτυ μου, που ηρθαν τα φιλαρακια μου να παιξουμε και μου εφεραν ολοι δωρα και μου εκαναν αγκαλιες και φιλια οι μαμαδες και μπαμπαδες τους και ημουν βασιλιας. Τι ωραια που ηταν. Ο αδερφος μου ελεγε οτι ειναι τεσσαρων, γιατι ειναι πιο μεγαλος και δυνατος και κανει κολπα σπουδαια και λεει διαφορα περιπλοκα που θελω και εγω να τα πω, ειναι θεος ο αδερφος μου. Ετσι θα γινω. Τους το δειχνω ολους, η μαμα λεει οτι ειμαι κωμωδιουλα, και ο μπαμπας λεει οτι ειμαι ενας μικρος παπαγαλος και με κοιτανε και σταζουνε μελι. Εγω ξερω οτι ειμαι Ντυο και δε με κραταει τιποτα πλεον. The world is not enough

Monday, May 21, 2012

Το μυαλο μου

Μπαμπα  - χανω το μυαλο μου

Γιατι χανεις το μυαλο σου?

Απο τις πολλες ιδεες

Μηπως να τις πουμε μια μια, να τις ακουσουμε ολες?

Μμμ, για να σκεφτω, ειναι δυσκολο,  οουφ απο που να αρχισω

Wednesday, May 16, 2012

Κοινωνια πολιτων

Περιμενω στο φαναρι. Μπροστα μου μια ταξη, 5-6 χρονων, περνανε τη διαβαση πιασμενα χερι χερι ανα δυο, μια δασκαλα μπροστα δειχνει το δρομο και μια πισω κλεινει τη πομπη. Στη κορυφη της πομπης ενα απο τα παιδια με το φωσφοριζε γιλεκο και σημαιακι στο χερι κανει τον οδηγο. Σοβαρος σοβαρος, το προσωπακι του συγκεντρωμενο και φωτισμενο, βλεπεις οτι το εχει παρει πολυ σοβαρα το ρολο. Αισθανεται σπουδαιος, εχει φουσκωσει απο περηφανια, σημερα ειναι ο σταρ της ταξης.

Οταν εγω πηγαινα σχολειο στην Αθηνα το '80 και '90 δε θυμαμαι ποτε να αναλαμβαναμε ρολους εξυπηρετησης της ομαδας. Τα παιδια συναγωνιζονταν για να ξεχωρισουν σε αλλα πραγματα. Καταρχην, και προφανως, στα μαθηματα Και ποιος θα ειναι απουσιολογος (να κρατας λογαριασμο των απουσιων των αλλων, τι τιμη και χαρα, τι ενδιαφερον, ποσο δημοφιλες με τους φιλους σου). Τις σχολικες γιορτες - τραγουδια, ποιηματα και παραστασεις -  τις παρελασεις, ποιος θα ειναι σημαιοφορος και παραστατης και ποιος ψηλος θα ειναι μπροστα με το γαντι (μα πως το λενε αυτο και δε το θυμαμαι), αν θα εισαι στη πρωτη η δευτερη σειρα. Τις καλλιτεχνικες εκδηλωσεις, για να ξεδιπλωθουν τα ταλεντα στις τεχνες. Τα αθληματα. Τα πενταμελη συμβουλια, εκλογες στη ταξη για να προπονηθουμε στη πολιτικη. Τις καταληψεις, οπου αναδεικνυονταν οι πιο επαναστατες απο ολους.

Συμπερασμα, μπορεις να ξεχωρισεις στον αθλητισμο και στη τεχνη, μπορεις να αναδειχθεις οντας ο πιο διαβαστερος, ο πιο ψηλος και πιο καμαρωτος, ο πιο μαγκας και δημοφιλης. Δε θυμαμαι τιποτα που να αναδεικνυει τον υπεθυνο προς τους αλλους, αυτον που βοηθαει αλλους εθελοντικα, που βαζει το προσωπικο του χρονο για χαρη της ομαδας. Διπλα μας βρισκοταν ενα σχολειο για παιδια με ειδικες αναγκες. Πως ειναι δυνατον να μη τους ειδαμε και να μη μας ειδαν ΠΟΤΕ? Μια επισκεψη, μια κοινη δραστηριοτητα, εθελοντικες ασχολιες για να περασουμε χρονο μαζι.

Και υστερα αναρωτιομαστε γιατι κοιτανε ολοι την παρτη τους, γιατι δεν υπαρχει κοινωνια αληθινων πολιτων που υπευθυνα και αυθορμητα βοηθουν το συνολο, που δε θα κανουν μονο και μονο γιατι τους βολευει αλλα που θα βλαψει τους αλλους.

Αμ, αυτα ξεκινανε απο το νηπιαγωγειο

Sunday, May 13, 2012

4

Ειναι τεσσαρων ο μικρακης! Σημερα τα εκλεισε. Μεγαλωσε πολυ, πιο γρηγορα απο οσο προλαβαινω να καταλαβω. Τα ποδια και τα χερια μακρυναν, το προσωπακι λεπτυνε (αν και τα μαγουλα ειναι ακομα φουσκωτα). Λεει συνεχεια διαφορα εξυπνα, ψαχνει μηχανολογικες και αλλες θεμελιωδεις σχεσεις αιτιας αιτιατου απο το πρωι μεχρι το βραδυ. Γκρινιαζει, φωναζει, συνεργαζεται, βοηθαει, ζηλευει, πληγωνεται, κανει πλακες, προστατευει τον αδερφο του. Ειναι ανεξαρτητος αλλα γαντζωνεται στην αγκαλια. Ειναι αεικινητος, του φευγουν χερια και ποδια με δυναμη σε ολες τις κατευθυνσεις. Ποτε δεν ειχα τοσες μελανιες. Πανω στο τσακιρ κεφι μου χωνει κατα λαθος μια μπουνια στο ματι και δυο κλωτσιες στο καλαμι. Και χαμογελαει ολο ευτυχια, ουτε που το πηρε ειδηση. Εχει φιλους στο σχολειο, εχει ιστοριες στα βιβλια και στο κεφαλι του που τις ζει μεσα του μερα νυχτα. Μιλαει για τους κακους, τους λυκους, τους δρακους, τα φαντασματα, τα αεροπλανα και τα αγωνιστικα. Λεμε τις ατακες απο ταινιες και βιβλια. ΠΛεει μεσα στο κοσμο του παιχνιδιου, τη νυχτα βλεπει ονειρα και αν ειναι ασχημα τρεχει στο κρεβατι μας. Ειναι απιστευτα περηφανος που ειναι τεσσαρων, το λεει σε ολους, φιλους, γνωστους, αγνωστους στο σουπερ μαρκετ. Ειναι σα να εφτασε σε ηλικια σταθμο, λες και τωρα αρχιζει να ειναι παιδι. Πηγαμε στη σχολικη γιορτη, το μικρο μου με τη ταξη του χορεψαν ολα μαζι στη παρασταση. Ηταν εκει, τρακαρισμενο και ενθουσιασμενο, πιασμενο με τα αλλα απο το χερακι, κοιταζε συνεχεια να δει αν ειμαι στους θεατες και αν τον βλεπω, τον χαιρετουσα και μου χαμογελουσε σιγουρεμενο. Εστριβα στο πλαι το κεφαλι να μη δει οτι ετρεχαν τα δακρυα και ειχα πλανταξει στο κλαμα απο τη συγκινηση, γραφικη εντελως, τοσο προβλεψιμη. Οπως η δικη μου μαμα πριν 30 χρονια - και παντα θυμαμαι αναρωτιομουν γιατι δακρυζε. Τον εβλεπα να χορευει στη παρασταση και λεω - μεγαλωσε

Friday, March 2, 2012

English post - long due

A post in English, to make this blog for once transparent to my non-Greek speaking friends; I made the choice back in 2008 that I would be blogging in Greek, it was sort of coming more naturally, but I have been playing with the idea since to switch to English, or occasionally write posts in English or... so here is one, a snapshot of my little blogging life

I am a working mum. Which consists of two notions put together, 'working' and 'mum'. Not necessarily contradictory. In fact, this sounds entirely normal in the mum sphere, but it sounds like a hell of a nightmare to the world OUT THERE that has no kids. It sounded like this to me too, back then in the B.C.(Before Children) age. And yes, it was difficult in the beginning, when number One arrived. Logistics. Stress. No sleep. Fever. Logistics. Meetings. Deadlines. Logistics. Then number Two came along. Double that. But you get the hang of it and, before you know it, you have a routine there that fits everything, you build tolerance and you push your fatigue limits to the maximum.'Tired' today equals to 'lying breathless on the floor and need to be taken to hospital' at B.C.age. Yep, you develop superpowers.Sounds amazing actually.

Speed is another thing.If you want to squeeze a working day, family logistics and meaningful play time in 24 hours, you've got to go fast. So fast as if you are being chased. This is something you also learn very quickly, mainly because you've got no choice.Deadlines need to be met.Kids need to be fed.Clothes need to be clean.School and nursery have closing times, you can not negotiate that. Run. But then you also go slow when you read a bedtime book or chill out on the floor with the kids tickling you; and that feels better than yoga.

We don't have a nanny and we don't feel like having one. We don't have grandparents around, they do come and visit us often, but they are not regular childminders. We are conscious of our choice and its consequences, the fact that we rarely go out, and that we have a tiring life. But we love it. Our kids go to school and nursery, and if all we get to see them during the week is between 6-9pm, we 'd better make the most of it.

But still, a friend asked the other day, what is so amazing about having kids? You think you will miss clubbing on Saturday night? Wait, I tell you what. You will enter a different universe you had no idea it existed. You have no idea what you are missing. You go through a huge emotional shake and you come out of it realising that there is much more out there that matters apart from your enormous Ego. Back in BC it was all about your moods, your relationships, your hobbies, your very important self. It was small things that all had to be big. But now, there are real people that matter and need you and you learn to take care of them with amazing devotion, putting your petty selfishness to the side. You do other things, that your usual self would not do, but you find lots of fun in them. All that, I thing, is very healthy.

And then there is the one and only, unconditional, warm and true love that you give and receive, a place you did not know that existed in your and your partners' heart. You find it here. This is the universe I am talking about

Thursday, March 1, 2012

παιδικα δικαιωματα

Μια εξαιρετικη πρωτοβουλια,ενας φορεας που λειτουργει απο το 2003 και υπερασπιζεται τα δικαιωματα των παιδιων, οπου μπορουν να απευθυνθουν τα ιδια τα παιδια η οι οικογενειες τους με απολυτη εχεμυθεια αν πιστευουν οτι τα δικαιωματα τους παραβιαζονται. Ο Συνηγορος του Παιδιου μπορει να φερει σε επαφη με αρμοδιους φορεις, να ενημερωσει, ακομα και να παρεμβει αν χρειαστει.

Τα παιδια δεν ειναι απλα χαριτωμενα ανθρωπακια, εχουν δικαιωματα και οι ενηλικες εχουμε υποχρεωσεις απεναντι τους - οχι μονο απεναντι στα δικα μας λατρεμενα καμαρια, αλλα απεναντι σε καθε παιδι.

Παραθετω μερικα απο τα δικαιωματα που ειναι ισως λιγοτερο γνωστα, αφορουν τη καθημερινοτητα μας, αλλα που ενδεχομενως να μη γινονται παντα σεβαστα..

Κανείς δεν μπορεί να επεμβαίνει αυθαίρετα στην ιδιωτική ζωή των παιδιών, στην οικογένεια, την κατοικία ή την αλληλογραφία τους, ούτε να προσβάλλει την τιμή και την υπόληψή τους.

Τα παιδιά έχουν δικαίωμα πρόσβασης στα μέσα ενημέρωσης (εφημερίδες, ραδιόφωνο, τηλεόραση, ηλεκτρονικά μέσα) αλλά πρέπει και να προστατεύονται από τις αρνητικές επιδράσεις τους.

Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες έχουν δικαίωμα στη δωρεάν ειδική φροντίδα, εκπαίδευση και επιμόρφωση, ώστε να απολαμβάνουν ισότιμη και αξιοπρεπή ζωή.

Τα παιδιά που προέρχονται από ξένη χώρα έχουν δικαίωμα φροντίδας και προστασίας.

Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην εκπαίδευση, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές τους. Το κράτος πρέπει να παίρνει μέτρα ώστε τα παιδιά να γράφονται και να μη διακόπτουν στο σχολείο, να αναπτύσσουν τις ικανότητες και την προσωπικότητά τους. Τα πειθαρχικά μέτρα δεν πρέπει να προσβάλλουν την αξιοπρέπεια των μαθητών.

Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην ανάπαυση, στο παιχνίδι και την ψυχαγωγία.

Ολοκληρη η συμβαση των δικαιωματων του παιδιου εδω